Betta splendens (Regan, 1910)

  • Rozmiar: 6.5 cm
  • Akwarium: 20 l
  • Wymagane pH: 6.0 - 8.0 pH
  • Wymagana temperatura: 24 - 30°C
  • Biotop: Azja

Bojownik wspaniały (Betta splendens) – bardzo popularna, pochodząca z Azji, słodkowodna ryba akwariowa z rodziny Guramiowatych. W polsce znana również pod nazwą bojownik syjamski. Charakteryzują ją piękne, duże płetwy, różnorodne ubarwienie oraz przede wszystkim wojownicze usposobienie. W naturalnym środowisku jest gatunkiem narażonym na wyginięcie.

Bojownik wspaniały – syjamski - Betta splendens - Występowanie

Południowo-wschodnia Azja. Bojownik wspaniały występuje naturalnie w całej środkowej Tajlandii, od prowincji Chiang Rai na północy po prowincje Surat Thani i Phangnga na północnym krańcu Półwyspu Malajskiego, tuż pod Przesmykiem Kra. Został także sztucznie wprowadzony do kilku innych krajów, głównie za sprawą ozdobnych hodowli, ze znanymi dzikimi populacjami ustanowionymi w Singapurze, Malezji, Indonezji, Brazylii, Kolumbii i Republice Dominikańskiej.

Gatunek zamieszkuje stojące i wolno płynące wody, w tym zalane pola ryżowe, bagna, rowy melioracyjne, strumienie i stawy. Środowiska te często charakteryzuje spore zacienienie przez częściowo zanurzoną, powierzchniową lub przybrzeżną roślinność oraz mała ilość rozpuszczonego tlenu. Podłożem może być ściółka, błoto, piasek lub głęboki osad. Warunki wodne bywają różne, a w trakcie corocznego sezonu monsunowego zmieniają się gwałtownie.

Bojownik wspaniały – syjamski - Betta splendens - Charakterystyka i usposobienie

Bojownik Wspaniały - Syjamski - ryba akwariowa, płeć

Bojownik – samiec, samica

Bojowniki osiągają długość do 6-7 cm. Ciało wydłużone, płetwa grzbietowa długa i wysoka – zajmuje prawie połowę powierzchni jego grzbietu. Płetwy piersiowe oraz brzuszne są wąskie i wydłużone, płetwa ogonowa w kształcie wachlarzowym, zaokrąglona. Pysk skierowany ku górze. Bojowniki posiadają mocną i uzębioną szczękę, a także dodatkowy narząd oddechowy tzw. labirynt, dzięki któremu mogą oddychać powietrzem atmosferycznym, pobieranym znad tafli wody. Sklepy akwarystyczne oferują wyłącznie barwne odmiany hodowlane.

Dymorfizm płciowy

Samce bojownika można rozpoznać po jaskrawszym ubarwieniu i większych, bardziej wydłużonych płetwach.

Usposobienie

W naturze bojowniki prowadzą samotniczy tryb życia, w pary łączą się tylko na czas rozmnażania. Zarówno samce, jak i samice, są agresywne wobec swojego gatunku. W akwarium najlepiej trzymać je pojedynczo. Jeżeli jednak zechcemy umieścić kilka sztuk tego gatunku, a nie posiadamy na prawdę dużego zbiornika, to najodpowiedniejszy będzie harem samiczek.

W tym celu pomocne będzie przełamanie linii widoku w akwarium, niezbędne do wyznaczenia rewirów i zapewnienia poczucia prywatności. Z tego względu, im więcej ozdób, roślin, tym lepiej. Należy starać się, aby liczba ryb była nieparzysta i najlepiej większa od 3. Pomoże to w ustanowieniu pewnego rodzaju matriarchatu i zniweluje efekt znęcania się grupy nad jednym, najsłabszym osobnikiem. Nowo zakupione samiczki wprowadzajmy przy użyciu przeźroczystego kotnika umieszczonego wewnątrz docelowego akwarium. Im dużej trwa prężenie płetw wobec rywalek/rywalki, tym dużej nowa lokatorka powinna pozostawać w tymczasowym lokum. Po wypuszczeniu samiczki może również dochodzić do nieporozumień, stroszenia płetw, przeganiania i okazyjnego podskubywania płetw, aż do czasu ustalenia terytoriów. Planując akwarium, zawsze trzeba mieć na uwadze, że nie wszystkie samice bojownika będą tolerowały życie w grupie.

Pod żadnym pozorem nie próbujmy trzymać razem kilku samców, gdyż mimo iż jest to możliwe w dużym i mocno zarośniętym akwarium, to tylko nielicznym uda się ta sztuka.

Bojowniki są rybami aktywnymi za dnia, żyją średnio ok. 2 lat, w optymalnych warunkach mogą dożyć 3 lat.

Bojownik wspaniały – syjamski - Betta splendens - Odżywianie i karmienie

Bojownik wspaniały jest rybą drapieżną, mięsożerną. W diecie bojownika powinny przeważać pokarmy pochodzenia zwierzęcego. Na przykład, chętnie zjada drobne bezkręgowce, rureczniki, larwy komara, ochotkę, wodzień, dafnie, grindale, artemię, narybek innych ryb. Można podawać mu też pokarmy mrożone, suche oraz rzadko skrobane mięso wołowe i kurze.

Bojownik wspaniały – syjamski - Betta splendens - Akwarium

Bojowniki muszą mieć dostęp do tlenu pobieranego znad powierzchni wody. Rozsądnym minimum dla jednej ryby będzie ok. 20 litrowe akwarium, dla haremu samic zalecane jest min. 54 l, miejscami gęsto obsadzone roślinami, tak aby zapewnić im wystarczającą liczbę kryjówek. W akwarium tarliskowym, wśród roślinności pływającej, samiec chętnie buduje pieniste gniazdo.

Wbrew często spotykanej opinii sprzedawców sklepów zoologicznych bojowników nie powinno się trzymać w kuli lub w akwarium bez grzałki. Ryby te wymagają wody o temperaturze ok. 24-30°C. W niższych temperaturach mogą być mniej ruchliwe i bardziej podatne na choroby. Mimo tego, że są wytrzymałym gatunkiem i znoszą większe stężenia azotanów od pozostałych ryb, to akwarium warto również wyposażyć w niewielki filtr, który utrzyma bezpieczne dla zdrowia parametry wody. Pamiętać także należy o w miarę regularnych podmianach wody na świeżą (ok. 30%).

Bojowników syjamskich nie wolno trzymać w towarzystwie blisko spokrewnionych ryb – samce są agresywne i będą staczać walki z domniemanymi rywalami. Nie są zalecane do akwarium towarzyskiego. Z większymi i aktywniejszymi gatunkami przegrają rywalizację podczas podawania pokarmu. Jeśli już, to najlepiej sprawdzą się niewielkie ryby kiryskowate i zbrojnikowate.

Bojownik wspaniały – syjamski - Betta splendens - Rozmnażanie

W hodowli akwariowej do rozpłodu wybiera się bojowniki w wieku ok. 6-10 miesięcy, w stosunku płci 1:1. Zbiornik tarliskowy zalewa się wodą do poziomu 15-20 cm, w proporcji 2/3 “starej wody” do 1/3 świeżej. Temperaturę wody należy odrobinę zwiększyć od tej, w której przebywały wcześniej o ok. 2°C do maks. 26-30°C. Woda powinna być miękka 5-8°dGH i lekko kwaśna 6-6.5 pH. Ryby przed tarłem umieszcza się osobno w małych przeźroczystych pojemnikach ustawionych tak, aby mogły się wzajemnie obserwować oraz obficie karmi żywym lub mrożonym pokarmem.

Ryby umieszczamy razem gdy samica staje się wyraźnie grubsza, nabiera krągłości w partii brzusznej. Gody rozpoczyna samica, nabiera bardziej żywszych kolorów i podpływa do samca z lekko opuszczoną głową. Samiec powinien być większy od samicy, aby zdołał ją objąć podczas aktu. Po kilku godzinach przystępuje do budowy gniazda, tuż przy powierzchni wody, wśród pływających roślin. Gniazdo o średnicy kilku centymetrów budowane jest z piany wytworzonej przez ślinę. Do tarła dochodzi w ciągu doby od przeniesienia pary tarlaków. Opadające na dno zbiornika jajeczka są zbierane przez samca i umieszczane w gnieździe. Ikra potrzebuje dostępu do dobrze natlenionej wody – ta, która wypadła z gniazda i nie zostanie podniesiona, najpewniej zgnije. Bojowników w tym okresie nie należy karmić.

Po tarle samica jest przeganiana przez samca, który przejmuje opiekę nad gniazdem. Samicę dla jej bezpieczeństwa należy odseparować do innego zbiornika. W zbyt małym akwarium samica nie ma możliwości ucieczki przed bardzo natarczywym samcem, który może doprowadzić do jej śmierci.

Jeżeli samiec bojownika nie wykazuje zainteresowania gniazdem, to ikrę można próbować inkubować – delikatnie napowietrzać czy podrzucić gniazdo (roślinny z jajeczkami) innemu samcowi, który przy odrobinie szczęścia zaopiekuje się nim jak swoim własnym. Na ilość złożonej ikry ma wpływ wielkość zbiornika tarliskowego, wiek i kondycja ryb. Ilość jaj waha się od kilkudziesięciu do nawet 700 sztuk.

Choroby

Przede wszystkim w otwartym akwarium ryba może przeziębić swój narząd oddechowy labirynt, dzięki któremu pobiera powietrze atmosferyczne znad wody. Spowodowane jest to różnicami temperatur między wodą a powietrzem. Przeziębienie prowadzi natomiast do zaburzenia funkcjonowania pęcherza pławnego (służy rybie do swobodnego unoszenia w wodzie).

Bojownik a krewetki

Jeżeli będziemy mieć szczęście to zdarzają się bojowniki o charakterze łagodnym co do tych stworzeń. Jednak z natury bojowniki są rybami drapieżnymi dlatego umieszczanie razem z nim krewetek nie jest dobrym pomysłem. Większym krewetkom np. Amano nie powinien wyrządzić krzywdy, ale jego próby ataku mogą je stresować i sprowokować do ucieczek ze zbiornika. Małe krewetki karłowate np. Red Cherry są jego przysmakiem i łatwym celem ze względu na ich jaskrawy kolor. Większą szansę na przetrwanie mają kamuflujące się na tle roślinności – Babaulti.

Ostatnio zmodyfikowano: 14 listopada 2019 r.
Literówka? Błąd merytoryczny/stylistyczny?
Zaznacz i naciśnij klawisze Ctrl + Enter!

Video

Galeria

Podsumowanie

  • Akwarium:
  • Orientacyjna cena: 6 - 100 zł
  • Dostępność: powszechna
  • Stopień zagrożenia wyginięciem (IUCN): VU - narażone

Masz ten gatunek w akwarium?

Podziel się swoimi doświadczeniami!

Dodaj komentarz

zanim napiszesz, proszę zapoznaj się z regulaminem

* pole wymagane, adresów mailowych nigdzie nie udostępniamy i nie wysyłamy żadnych treści reklamowych.

Komentarzy: 391

  1. Piotr

    Mam problem z rozmnożeniem bojownika 1 samiec + 2 samice. Akwarium 30l średnio zarośnięte.Od kilku miesięcy samiec co kilka dni buduje sobie gniazdo w rogu akwarium. Potem je pilnuje, a jak się rozleci buduje nowe. Samice są grube, zwłaszcza u jednej widać, że ma pełno ikry, a do tarła nie dochodzi. Samiec odgania samice mimo, że jedna ewidentnie chce tarła. Nie wiem w czym problem.

    Odpowiedzi: 2
    Odpowiedz
    1. Łukasz

      Samcowi się one nie podobają rybki chcą tarła ale nie z tymi co masz w zbiorniku tak mi się wydaje

    2. Bojka

      Z chęcią ci pomogę!
      1. Akwarium min 10-15l, 27-29°, 10-15cm wody.
      2. Umieść samca oddzielnie na (5-10h lub więcej
      3. wpuść do wody jakieś rośliny pływające ewentualnie górę od jogurtu (czystą), Przetnij styropianowy kubek i przyklej do ścianki.
      4. Wybierz najchętniejszą samice lub najbardziej pasującą i umieść ją w przezroczystym plastiku lub rozetnij butelkę góra i dół (wtedy łatwiej wypuścić samice bez niszczenia gniazd).
      5. Umieszczoną samice w pojemniku pozostaw na 1-2 dni dopóki nie będzie krągła.
      **. Możesz czasami podkarmiać je żywym lub suchym pokarmem.
      6. Jeśli samiec skończył budować gniazdo i wykazuje zainteresowanie uwolnij samice.
      7. Pozostaw ich samych (najlepiej osłoń czymś akwarium aby ryby się nie stresowały toba)
      8. Po złożeniu ikry odławiamy samice i dalej pozostaje ci samiec z młodymi
      9. Oddzielamy samca kiedy straci zainteresowanie
      10. Opieka nad bojusiami

  2. Patrycja

    Cena w opisie powinna być nieco zmieniona. Coraz częściej w sklepach Bojowniki są znacznie droższe. Średnio najtańsza cena wynosi ok 14 zł a może sięgać nawet 50-70 zł na kolorowe okazy.

    Odpowiedzi: 1
    Odpowiedz
    1. Artur

      Obczaj link to flowerfish.pl a zobaczysz ile kosztują rasowe bojowniki

  3. Partival

    Czy mogę trzymać tego bojownika z 12 kiryskami karłowatymi (do 2,4 cm)? Jak je kupię będą miały penie coś koło 1,5 cm i obawiam się że może je zjeść. Proszę o możliwe szybką odpowiedź.

    Odpowiedzi: 1
    Odpowiedz
    1. Xxxx

      Zależy od bojownika. Mam dwa samce (oczywiście w osobnych akwariach) z czego jeden to anioł cudowny nigdy nie zjadł żadnej innej ryby pomimo dorzuceniu kilku sztuk narybku (1cm). Drugi to za to diabełek który wszystko co pływa goni gryzie ale nigdy nie zje (woli robaczki :)), wytępił pięć dorosłych krewetek rc i nawet za dorosłe ślimaczki różowe się zabrał. Także polecam o ile ma się jakiś dostęp wrzucić jedną /dwie 1,5cm rybki np.narybek gupika do zbiornika z bojkiem jak nie zje ani nie poobgryza i nawet gonić nie będzie to docelowo mogą razem być.(Jak będzie bojownik bardzo agresywny to trzeba maluch odłowić).Tylko trzeba pamiętać aby bojownik w zbiorniku na początku był min.2 dni (sam). Pozdrawiam serdecznie i odrazu mówię że kieruje mnie moje doświadczenie 😉

  4. Pani od rybek

    Witam serdecznie
    Mam młode bojowników, po ślicznych parkach (samiec błękitno fioletowy,a samiczka perłowo różowo malinowa) albo (samiec błękitno czerwony i samiczka purpurowo granatowa z srebrnymi przebłyskami). Maluszki są bardzo zdrowe, silne pięknie zaczynają się wybarwiać w wieku ok.1,5 miesiąca. Cena za samca 10 zł za samiczkę 5zł. Po zakup zapraszam do Wrocławia (W razie zainteresowania proszę pisać komentarze na pewno się odezwę;))

    Odpowiedzi: 1
    Odpowiedz
    1. Adam

      Witam odseparowala pani samice od mlodych ?

  5. Karolek

    Opowiem wam moją historię…
    Mój syn bardzo chciał złotą rybkę. Postanowiłem na święta mu ją sprawić. Poszedłem do zoologicznego, a tam sprzedawca powiedział że welonek nie można trzymać w kuli. Polecił mi 5l kulę, bojownika i 3 Danio, dobrał 2 pokarmy, kolorowe kamyczki , sztuczne roślinki i zameczek. Prezent był udany. Po kilku tygodniach zobaczyłem że bojownik bardzo się chowa, więc wchodzę w internet by zobaczyć co mu jest. Okazuje się że ryb nie można trzymać w kuli. Zamówiłem akwarium 30l z allegro. Kupiłem żwirek, jakiś nawóz w tabletkach i w płynie oraz roślinki. Dokupiłem 2 Danio. Wszystko było ok, lecz po miesiącu zdechł nam 1 Danio. Postanowiłem że konkretnie poczytam o tych gatunkach by coś się dowiedzieć. Pojechałem do zoologicznego, kupiłem na spontanie akwarium 112l, żwiry, rośliny, grzałki, filtry itp. gdy wróciłem do domu wrzuciłem to wszystko do akwarium razem z 4 nowymi Danio i 3 samicami dla bojownika. Wiem teraz, że popełniłem błąd. Jednak akwarium nadal żyje, i ma się bardzo dobrze.

    Odpowiedz
  6. Ola

    Witam, mam 30l akwarium (kostkę) a w nim pływa bojownik. Czy istnieje gatunek ryby czy krewetki która by się nadawała do tego akwarium? Dodam tylko że mój bojownik ma łagodne usposobienie

    Odpowiedzi: 3
    Odpowiedz
    1. admin

      Nie polecamy łączenia z innymi gatunkami na tak małej przestrzenii.

    2. Qwww

      Jeżeli rzeczywiście jest łagodny możesz spróbować z Amano. Są dość duże ( 4-5cm) więc ich nie zje, po za tym potrafią się obronić. Ja swojego łagodnego bojka trzymam w 25l z 4 krewetkami Amano i nie zwraca na nie uwagi. Warto jednak zrobić krewetkom wiele kryjówek 😉

    3. Bartek

      Możesz spróbować z krewetkami red cherry tylko musisz zapewnić dużo kryjówek krewetkom, sam mam bojownika z tymi robaczkami 🙂

  7. Początkujący

    Witam, mam pytanie ja przekonać bojownika do jedzenia innego pokarmu niż żywy? Mój żywe wodzienie bardzo chętnie i z apetytem zjada ale jak próbuję podawać jakieś suszone jedzenie albo granulaty to najczęściej nawet ich nie próbuje a nawet jeśli go skusi to od razu wypluwa. Jak go przekonać do jedzenia bardziej urozmaiconego pokarmu?

    Odpowiedzi: 1
    Odpowiedz
    1. kuba

      kilka dni nic nie dawaj, i daj płatki moze to cos da

  8. Maczeta

    Mam 2-letniego bojownika w akwarium 25l, od pewnego czasu, może pół roku, zauważyłem że powstaje i powiększa się jakby bulwowa narosl przy nasadzie ogona, po obu stronach. Podejrzewam że to jakiś nowotwór. Ryba wydaje się już dosyć słaba. Czy ktoś z was ma doświadczenie w tej materii – co to jest i jak postępować. W akwarium jest jeszcze kilka malutkich rybek, które są zdrowe.

    Odpowiedzi: 3
    Odpowiedz
    1. Martyna

      Trzeba było by to wyciąć, ja bym na twoim miejscu nie kombinował i no niestety skrucilabym cierpienie, weś mały kamyczek i uczyń powinność bo to skomplikowane 😭wiem to smutne ale. Oszczędzisz. Rybce cierpień

    2. Maczeta

      Dzięki Martyno, chyba przełamię swe opory i dokonam eutanazji.

    3. MM

      Nic sie nie martw. To normalne u bojownikow. Jesli jest slaby to raczej trzeba poszukac przyczyny np temp lub parameter wody.

  9. Kakaq

    Wziąłem jednego z kubeczka jest teraz w 54l z pokrywą pytanie czy to przeziębienie mu przejdzie? Pływa tylko po powietrze, przy pobieraniu powietrza puszcza bąble skrzelami, czy to objaw przeziębienia?

    Odpowiedzi: 1
    Odpowiedz
    1. Bettas

      Tak jest przeziębiony

  10. Anita

    Podziele się z wami moją historia

    Zazwyczaj za każdym razem sprowadzałam bojowniki z hodowli i te najbardziej rzadkie jednak kiedy pochodziłam z nimi do tarła nic z tego nie wychodziło. W końcu poszłam do zwykłego sklepu zoologicznego i kupiłam zwykłego szmaragdowego samca dostał 11 miesięczną samice (która wcześniej zabijała poprzednie samce) Z szmaragdowym samcem doszło do TARŁA jednak samiec z dnia na dzień nie dawał sobie rady z budową i gniazdo się rozpadło.Już spróbowałam podejść jeszcze raz do tarła tym razem samiec robił z 6 gniazd w akwa tarliskowym 25l ostatnie z nich aż się podniosło ale ta sama samica była drugi raz przy tarle i oberwało jej się tak że bała się wyjść z kokosa boje się że nic z tego nie wyjdzie.Najwyżej kupie jakiegoś najbardziej wybarwionnego i spróbuje tarła z nowymi samicami.Dajcie jakieś porady

    Odpowiedzi: 1
    Odpowiedz
    1. Marcin

      Samiec po tarle odgania samice

  11. Marsyl

    Mam bojownika 4’ry lata… Jest stary ale cieszę się że doczekał u mnie spokojnej starości 😥

    Odpowiedzi: 1
    Odpowiedz
    1. Bettas

      4 lata to b. Dlugo

  12. Renata

    Mam baniaczek 25l (41x25x25). Ph 6.5, Gh 7. Planuje obsadę:
    1xBojownik syjamski -samiec (jest łagodny, w sklepie pływa z innymi rybkami)
    4xOtosek Przyujściowy
    4xSzczupieńczyk Karłowaty
    Czy to nie za dużo? Czy jest Ok?

    Odpowiedzi: 1
    Odpowiedz
    1. admin

      Za dużo. W nowym otoczeniu i na mniejszej przestrzeni bojownik może zaczepiać otoski, które nie będą miały się gdzie schować, nie mówiąc już o szczupieńczykach.

  13. Malit

    Witam
    Czy do 112 l może być taka obsada: -bojownik syjamski 1 samiec, 2samice
    – 10 danio galaxy
    – zbrojnik pospolity 1 samiec,1 samica
    – 8 krewetek
    Zależy mi na szybkiej odpowiedzi za którą z góry dziękuje

    Odpowiedzi: 3
    Odpowiedz
    1. Malit

      Zapomniałem o platkach – 4 platki

    2. mk

      odpuść Danio szybko pływają i mogą denerwować bojownika, lepiej np. Razbory klinowe wybrać chociaż w sklepach bojowniki zawsze widzę z neonami więc to też może być opcja

    3. u_akwarystka

      Harem bojowników, a co zrobisz jak dojdzie do tarła i samiec bedzie próbował pozabijać samice? masz drugi zbiornik dla samic? samca po kilku dniach też trzeba odizolować od gniazda, jeśli chce się odchować narybek. narybek potrzebuje mikroplanktonu, który trzeba wyhodować samemu, bo w sklepach raczej nie ma. dość szybko narybek zaczyna bić się między sobą i trzeba kazdą rybę trzymać oddzielnie, też bardzo lubie bojowniki, mam jednego, jest świetny, siedzi sam ze ślimaczkami i małżą filtrującą. przemyśl to jeszcze, pozdrawiam

  14. Anita

    Hej. Czy to normalne że samiczka bojownika 8-miesięcy miała już ok. 20 samców każdy inny który pochodził do tarła samica była niechętna i zawsze zagryzała samca. Wiec któregoś dnia poszłam i kupiłam najdzikszego,największego i najbardziej kolorowego samca. Po kilku H samiec zrobił z 3 gniazda z czego były nie wypałem sądziłam że zginie jak jego poprzednicy zostawiłam je i poszłam oglądać film. przychodze patrze a tu ani gniazda ale ryby zaczęły się trzeć po jakiś 2H samiec zrobił piękne duże gniazdo a w nim jajeczka. Chcę się dowiedzieć czym karmić młode

    Odpowiedzi: 1
    Odpowiedz
    1. mk

      najłatwiej jakiś pokarm dla narybku kup w sklepie,

  15. Avocado

    Witam. Jest początkująca i to jest moje pierwsze akwarium: 25l (41cnx25cmx25cm), podłoże to ciemny substrat, korzeń, żywe rośliny, grzałka z termostatem, filtr Aquael Pat Mini. Zamieszka w nim samiec bojownika (nie z kubeczka tylko z małego akwarium).Mam dwa pytania:
    1- Akwarium ma 4 dni. Dlaczego woda jest leciutko mlecznobiała? Za słabo ustawiony filtr ? ( ps filtr nie ma wężyka i tego ,,dzióbka”, bo bojownik nie potrzebuje napowietrzania ,chciałam też zmniejszyć ruch wody do minimum)
    2- Myślałam o krewtkach Amano jako ekipie sprzątającej ( od 3 dni pleśń pojawiła się na korzeniu). Czy bojownik będzie je atakował? Co mogę innego ewentualnie dać jako ekipe sprzątającą?

    Odpowiedzi: 1
    Odpowiedz
    1. 1

      Woda może być takiego koloru od pierwotniaków