Poecilia reticulata (W. Peters, 1859)

Gupik Pawie Oczko - ryba akwariowa fot.nettaigyo-zukan.com

Gupiki Pawie Oczko - ryby akwariowe

Gupik,  Pawie oczko, Gupik pawie oczko  (Poecilia reticulata) – jedna z najbardziej znanych i najłatwiejszych w hodowli ryb akwariowych na świecie. Występuje w wielu różnorodnych formach hodowlanych. Dzikie okazy są bardzo rzadko spotykane w sprzedaży, powszechnie dostępne pochodzą z hodowli komercyjnych lub farm hodowlanych. Niestety wiele gupików dostępnych w sklepach akwarystycznych nie jest już tak odporna, a wręcz podatna na choroby. Ryby najlepiej kupować od sprawdzonych hodowców, pasjonatów gatunku.

W krajach Trzeciego Świata gupiki zostały wprowadzone przez człowieka, aby zwalczyć plagę komarów, przenoszących malarię, dzięki temu zaaklimatyzowały się w wielu regionach stref klimatu zwrotnikowego i podzwrotnikowego.

Gupik pawie oczko - Poecilia reticulata - Występowanie

Ameryka Środkowa. Pochodzi z północno-wschodniej Ameryki Południowej i południowych wybrzeży Karaibów. Pierwotny zasięg obejmuje Wenezuelę, Gujanę, Surinam, Gujankę Francuską oraz wyspy Trynidad i Tobago, Barbados, Antigua i Barbuda oraz Antyle Holenderskie. Wprowadzone sztucznie lub dzikie populacje występują także w ok. 50 innych krajach, w tym Wielkiej Brytanii.

Niesamowicie wytrzymały gatunek, który żyje w prawie każdym środowisku wodnym, od wysokogórskich strumieni po mętne bagna i rowy melioracyjne. Niektóre populacje spotykane są również w wodach słonawych. Prawdopodobnie najlepiej czuje się i rozwija w siedliskach z bujnym wzrostem glonów i roślinności.

Gupik pawie oczko - Poecilia reticulata - Charakterystyka i usposobienie

Gupik Pawie Oczko - ryba akwariowa

Gupik – samiec, samica

Ryby charakteryzują się wyraźnym dymorfizmem płciowym. Samica gupika osiąga 6 cm długości standardowej, ma ciało koloru oliwkowo szarego, a jej płetwa odbytowa jest zaokrąglona. Dojrzałe samice w okolicy płetwy odbytowej mają ciemną tzw. plamę brzemienną. Samiec jest smuklejszy, odrobinę mniejszy – rośnie do 5 cm i ładniej, intensywniej ubarwiony. Na jego ciele widnieją różnokolorowe plamy, a płetwy grzbietowa i ogonowa są wydłużone. Gupiki występują też w wielu formach hodowlanych, zróżnicowanych pod względem kształtu płetw i barw. W handlu formy pierwotne „dzikie” są praktycznie niespotykane.

Są to ryby bardzo aktywne, z reguły łagodne, ale czasem, głównie samce mogą podskubywać siebie nawzajem lub też inne ryby z górnych partii wody oraz okazyjnie gatunki z przedłużonymi płetwami jak np. skalary. W środowisku naturalnym żyją w dużych skupiskach, w przewadze samic i tak też powinny być trzymane w akwarium. W niewoli, na małej przestrzeni, samce są bardzo natarczywe względem samic, nie dają im chwili spokoju, podczas karmienia, odpoczynku czy rodzenia. Na każdego samca powinny przydać co najmniej dwie samice. Jeżeli nie chcemy ich rozmnażać, to do akwarium wybierzmy wyłącznie jedną z płci, większe samice lub bardziej kolorowe samce.

Małe rozmiary gupików i jaskrawe ubarwienie sprawiają, że są łatwym celem dla drapieżników. W sytuacji zagrożenia zbierają się w ławicę.

Gupik pawie oczko - Poecilia reticulata - Odżywianie i karmienie

W naturze żywią się szczątkami alg, okrzemkami, bezkręgowcami, fragmentami roślin, larwami owadów. W większości przypadków to glony stanowią większą część ich diety, ale jest to uzależnione od konkretnych warunków i dostępności pokarmów w środowisku. Na przykład, badanie na dzikich okazach z Trinidadu wykazało, że dieta gupików zbieranych w górnej części rzeki Aripo składała się głównie z bezkręgowców, podczas gdy u okazów zbieranych w dolnym regionie rzeki Tacarigua przeważały glony (okrzemki) i inne cząstki mineralne.

W akwarium powinny otrzymywać zróżnicowane pokarmy suche, mrożone i żywe np. wodzień, dafnie, artemie, oczlik oraz roślinne np. suche ze spiruliną, blanszowany szpinak, sałatę. Należy unikać pokarmów „ciężkich” takich jak np. wysoko proteinowa ochotka.

Gupik pawie oczko - Poecilia reticulata - Akwarium

Mimo niewielkich rozmiarów, dla grupy gupików zaleca się min. 54 l akwarium, z bujną roślinnością, również pływającą. Biologia w większym zbiorniku jest dużo bardziej stabilna, skoki pH są mniej gwałtowne, a temperatura wody maleje i rośnie wolniej.

Woda dla nich powinna być raczej twarda 10-30 dGH, alkaliczna do zasadowej z przedziału 7-8 pH o temperaturze 26-28°C. Dobrze tolerują też zasolenie, gdyż są gatunkiem euryhalicznym tzn., że znoszą różny stopień zasolenia wody, mogą żyć w wodzie słodkiej, słonawej (brachicznej), a nawet w morskiej.

Gupikom prawdopodobnie najlepiej będzie w akwarium gatunkowym lub w towarzystwie innych piękniczkowatych (np. mieczyków, platek) i żyjących przy dnie, łagodnych kirysków. Alternatywnym wyborem mogą być niewielkie tęczanki lub danio. W dobrze urządzonym i zarośniętym zbiorniku można je łączyć również z krewetkami karłowatymi, jednak te mniejsze nowo narodzone mogą być przez nie zjadane.

Na pewno złym towarzystwem będą np. bojowniki, kolcobrzuchy, brzanki, glonojady syjamskie czy mające tendencje do podskubywania płetw tetry, które tak czy inaczej, preferują też odmienne warunki wodne. Dla żółwi, krabów i raków będą pożywieniem.

Gupik pawie oczko - Poecilia reticulata - Rozmnażanie

Rozmnażanie gupików tak jak większości ryb żyworodnych jest bardzo łatwe. Ze względu na dużą żywiołowość samców, na każdego samca w akwarium powinno przypadać kilka samic. Do rozrodu nie są wymagane żadne specjalne przedsięwzięcia, wskazana jest natomiast bujna roślinność, również pływająca, która zapewni schronienie narybkowi.

Gupiki są bardzo płodnymi rybami. Okres ciąży może być różny, ale zwykle wynosi 21-30 dni. Rozmnażają się zwykle przez cały rok, a samice są zdolne do następnego zapłodnienia w ciągu kilku godzin po porodzie. Samce gupika, podobnie jak u innych przedstawicieli Piękniczkowatych (Poeciliidae), posiadają zmodyfikowaną cylindryczną płetwę odbytową tzw. gonopodium, umiejscowioną bezpośrednio za płetwą brzuszną.

Rozmnażanie rozpoczynają zaloty, samiec natarczywie pływa za samicą, prężąc swoje płetwy. Jeżeli samica jest skłonna, to dochodzi do tarła, podczas którego samiec na krótko wkłada gonopodium do żeńskiego narządu rozrodczego i dochodzi do wewnętrznego zapłodnienia. Gonopodium, przez które przekazuje mlecz samicy, ma strukturę kanałową. Kopulacja czasami bywa wymuszana siłowo przez samca. Co ciekawe, samice gupika mogą magazynować mlecz pozyskany od samca, nawet przez 8 miesięcy, co w znacznym stopniu przyczynia się do dynamiki reprodukcyjnej u dzikich populacji.

Brzemienna samica posiada pod brzuchem ciemną plamę, tuż za jej płetwą odbytową. W miejscu tym skóra jest prześwitująca i na krótko przed porodem mogą być widoczne oczka małych rybek. Poród trwa zwykle od 1 do 6 godzin, a rybki pojawiają się w pewnych odstępach czasu. Samica może urodzić od 2 do 200 sztuk narybku, przeważnie jednak jest to 30-60 szt.

Dobrze karmione gupiki nie mają zbytniej tendencji do zjadania potomstwa, ale wskazane jest zapewnienie schronienia. W sklepach dostępne są specjalne kotniki, które wkłada się do akwarium. Zapewniają one schronienie ciężarnej samicy przed zbyt natarczywymi samcami, mają też wydzielony obszar dla nowo narodzonego narybku, dzięki czemu chronią narybek przed samicą. Przy stosowaniu kotnika należy jednak zachować ostrożność, gdyż samica umieszczona w nim zbyt wcześnie może poronić. Często dobrze zarośnięte akwaria posiadają już wystarczającą ilość kryjówek dla narybku. Stałe dostarczanie dorosłym gupikom żywych i mrożonych pokarmów np. dafni czy artemii również może ograniczyć jego straty. Młode można karmić larwami artemii, mikro nicieniami czy węgorkami, a także gotowymi pokarmami w proszku lub płynie.

W naturze co roku pojawiają się dwie lub trzy generacje gupików. Od początku są dobrze rozwinięte i zdolne do samodzielnej egzystencji. Młode, zbierając się w ławicę, zwiększają swoją szansę na przeżycie (uniknięcie drapieżnika). Liczebność lęgu może być różna, ale występują pewne stałe zależności między populacjami, jedną z nich jest zależność od stopnia ryzyka zagrożenia ze strony drapieżników. Spośród samic podobnych wymiarów, te przebywające w środowisku o wysokim poziomie drapieżnictwa, wydają liczniejsze, ale mniejszych rozmiarów potomstwo. Samice osiągają dojrzałość płciową w wieku 10-20 tygodni i są płodne przez następnych 20-34 miesięcy. Samce są zdolne do rozrodu w wieku ok. 7 tygodni. Długość życia gupików może być różna, ale przeważnie wynosi ok. 2 lat.

Wielkość ciała gupików jest powiązana z wiekiem, a ich wielkość podczas dojrzewania zależy od drapieżnictwa w ich środowisku. Samce i samice z obszarów o wysokim ryzyku drapieżnictwa zaczynają rozmnażać się wcześniej niż te z siedlisk niskiego ryzyka. Samice z obszarów wysokiego ryzyka są bardziej płodne, rozmnażają się częściej i produkują więcej potomstwa na jeden miot. Starsze samice rodzą mniejsze potomstwo i w częstszych odstępach czasu.

Śmiertelność gupików ze środowisk o wysokim drapieżnictwie jest wyższa, gdzie zaobserwowano znaczny wzrost śmiertelności wśród samic w wieku 6 miesięcy, podczas gdy w środowiskach o niskim drapieżnictwie nie występuje to zjawisko do wieku 16 miesięcy. Jednakże, ze względu na wydłużoną zdolność reprodukcyjną, gupiki z siedlisk o wysokim drapieżnictwie cechują się dłuższym życiem. Po okresie reprodukcji nie odnotowano znaczących różnic w długości ich życia.

Na regulacje populacji gupików ma też wpływ dostępność pokarmów i zagęszczenie. W odpowiedzi na niedobór żywności zmniejszają płodność i rozrodczość, a kiedy pokarmy są dostępne, zwiększają liczebność potomstwa. Na przykład, w czasie pory deszczowej od Maja do Grudnia, gupiki z północnego obszaru Trinidadu ograniczają rozród, bez względu na poziom drapieżnictwa. Zagęszczenie w danym środowisku również ma znaczenie, gdyż większa konkurencja wewnątrzgatunkowa powoduje spadek szybkości reprodukcji i wzrostu somatycznego oraz wzrost śmiertelności wśród narybku, z powodu kanibalizmu.

Ostatnio zmodyfikowano: 31 października 2019 r.
Literówka? Błąd merytoryczny/stylistyczny?
Zaznacz i naciśnij klawisze Ctrl + Enter!

Video

Galeria

Podsumowanie

  • Akwarium:
    • średnie
    • min-pojemność: 54 l
    • min-długość: 60 cm
  • Orientacyjna cena: 3 zł
  • Dostępność: powszechna
  • Stopień zagrożenia wyginięciem (IUCN): LC - najmniejszej troski

Masz ten gatunek w akwarium?

Podziel się swoimi doświadczeniami!

Dodaj komentarz

zanim napiszesz, proszę zapoznaj się z regulaminem

* pole wymagane, adresów mailowych nigdzie nie udostępniamy i nie wysyłamy żadnych treści reklamowych.

Komentarzy: 642

  1. łybka

    planuje w sierpniu 100l i projekt krewetka
    [6 zbiorników z red cherry,blue velvet, orange rili, crystal red, biene i filtrująca]

    Odpowiedzi: 1
    Odpowiedz
    1. łybka

      uhhh to zamiast filtrujących to red wine

  2. łybka

    em muszlowce mg być w 100, 72l

    Odpowiedz
  3. Igralux

    Najprostsze biotopy to Black water Tanganika i Malawi, przy czym w Tanganice i malawii potrzebujesz bardzo dużych pojemności minimum 300l. Ewentualnie akwa z muszlowcami to wtedy mniej. Co do black water to nawet 50l wystarczy

    Odpowiedz
  4. łybka

    hej. mam małe pytanko dotyczące akwarystyki biotopowej. jakie polecacie biotopy?

    Odpowiedzi: 8
    Odpowiedz
    1. Igralux

      Zależy jaki litraż i budżet

    2. łybka

      NAJPROSTSZE DO ODWZOROWANIA BIOTOPY

    3. Igralux

      w 100 litrach można trzymać dwie dobrane pary, one wyznaczą swoje terytorium i jak sie rozmnożą, to będziesz miał bardzo ciekawy widok do oglądania. Na początku może być trochę pusto ale potem będzie super

    4. łybka

      a tak ogólnie ile litrów wymagają krewetki filtrujące?

    5. Igralux

      Zbiornik nie powinien być mniejszy nisz 60x35x35, liczy się powierzchnia dna bo te krewetki rosną do nawet 10cm

    6. Sky[KiedyśMichał]

      Około 50l na sztukę

    7. łybka

      TO ILE TAKIE BYDLE MA CM?!

    8. Sky[KiedyśMichał]

      Z 7-8 cm dorośnie

  5. D

    Potwierdzam wypowiedzi kolegów. Normalnych zdrowych odpornych gupików szukać tylko u hodowców

    Odpowiedz
  6. Gęsioł_Akwarysta

    Żwirku to na akwarium low-tech z 5-8 cm. Ważniejsze czym jest ten żwirek. Aby rośliny lepiej się czuły, polecam substraty podżwirowe lub trochę ziemi kompostowanej.

    Odpowiedz
  7. B)

    siemka,
    Mam takie pytanie. Ile mniej więcej trzeba żwirku do akwarium żeby wystarczyło dla roślin. Ogólnie to ma być akwarium low tech. I jakby ktoś mógł powiedzieć jakie rośliny są łatwe w hodowli i będą pierwszo planowe, drugo planowe, i trzecio planowe.

    Odpowiedzi: 3
    Odpowiedz
    1. Łyba

      Najlepiej 3-5cm

    2. Igralux

      Polecam ci ponikło karłowate, ale informuję, że jak chcesz mieć rośliny to żwirek musi mieć drobne ziarna, ale najlepsze jest podłoże aktywne. Rośliny słabo rośną w żwirku, i trzeba je nawozić. I tak z ciekawości, jaki zbiornik i jaka obsada?

    3. B)

      Zbiornik 200L.
      Na razie pływa tam jedynie parka akar z maronii i jeden zbrojnik.
      Ale mam w planach kupić stadko bystrzyków (jeszcze się nie zdecydowałem które dokładnie) i może parka pielęgniczek ramireza.

  8. Zuzanna

    Witam, dopiero zaczynam z rybkami i chciałabym sie dowiedzieć czy w jednym akwarium (54l) mogę trzymać gupiki pawie oczka i danio pręgowany? Jeżeli tak to w jakich ilościach.

    Odpowiedzi: 10
    Odpowiedz
    1. Sky[KiedyśMichał]

      Trochę małe akwarium dla danio, gupiki do tego akwarium to tak z 5 sztuk na początek za 2 miesiące będzie ich więcej

    2. łybka

      hej sky pomożesz? mam akwa 25l oraz 4 gupiki i 4 kardynałki czy to za dużo? jak zwalczać glony? jak rozmnozyć gupiki? dziękuje za odpowiedź

    3. Igralux

      @łybka tak na 25l to za dużo. I kardynałki i gupiki pawie oczko są za duże na 25l. Zamiast tego lepsze będą endlerki, albo razbora galaxy, i do tego jakieś krewetki neocaridina np. Red cherry

    4. łybka

      ale ja sie pytam sky ale i tak dzięki ;]

    5. łybka

      halo sky pomożesz plz? mam akwa 25 l i 4gupiki i 4 kardynałki i jedna samiczka sie dziwnie zachowuje a przyokazji prosze odpowiedz na moje wcześniejsze pytania
      z wyrazami szacunku łybka

    6. Sky[KiedyśMichał]

      Ryb za dużo, na zwalczanie glonów jest dużo sposobów ale najpierw musisz się zorientować jaki to glon, jak się zachowuje ta samica?

    7. łybka

      zachowuje sie jakby włączyła tryb astronauty w kosmosie a i mam takie zielone na szybie i jak rozmnażać takie rybki

    8. Sky[KiedyśMichał]

      Nie wiem co oznacza tryb astronauty, jeśli chodzi ci o rozmnażanie gupików nie musisz robić nic, same to zrobią. Co do tych glonów to jaki jest ich kształt, przypominają nitki, małe krzaczki, itd.

    9. łybka

      chodzi mi o to że takie dziwne akrobacje zrobiła a teraz mi umarła :[

    10. łybka

      małe krzaczki i nalot na szybach

  9. Adam

    W akwa 70 l miałem 30-40 różnej wielkości gupików. Zaczęło się od kilku sztuk i tak się rozmnożyły. Do towarzystwa miały kilka bystrzyków błękitnych i dwa piskorki. Taka idylla trwała wiele lat, aż ostatnio… wszystkie gupiki – stopniowo, jeden po drugim, a nie na raz – wymarły i stały się pożywieniem ślimaków. Bystrzyki i piskorki nie ucierpiały. Ktoś wie, jaka mogła być przyczyna?

    Odpowiedzi: 1
    Odpowiedz
    1. Gęsioł_Akwarysta

      Amoniak
      Nie chcę być niegrzeczny… ale, 40 gupików to jest na ok 200 – 300 l

  10. aikus

    Nie jest prawdą, że Gupik jest łatwą w utrzymaniu rybką. Jest bardzo wrażliwy np. na niedojrzałe zbiorniki oraz na zimne powietrze nad powierzchnią wody (chłodzenie akwarium wentylatorem w upalne dni to niestety nie najlepszy pomysł).
    To co sprawia, że Gupik uchodzi za „łatwą” rybę to oszałamiające wręcz tempo rozmnażania.
    Samice są w ciąży praktycznie cały czas i jesli tylko w akwarium jest dość pokarmu, ryby nie są przesadnie żarłoczne i jest dużo drobnej roślinności służącej młodym za kryjówki – gwarancja, że w szybkim tempie z kilku zasadzonych osobników będzie kompletna gatunkowa obsada dla całego zbiornika…
    … o ile tylko te pierwsze przeżyją.
    UWAGA na gupiki z Kakadu i podobnych marketowych sklepów! Są tam w sprzedaży przeważnie prześliczne, modyfikowane genetycznie, wydelikacone i bezpłodne klony prawdziwych rybek… szkoda zachodu, zdrowia i męczenia żywych istot.
    Lepiej poszukać na OLX prywatnego hodowcy i odkupic …
    … narybek! 😉 tak jest! Odkupić narybek i go sobie odchować.

    Odpowiedzi: 4
    Odpowiedz
    1. Mike

      Potwierdzam marketowe zoologi omijać z daleka. Jakość ryb tragiczna.

    2. Lisukoksu

      a od mojego wujka z akwarium 40l gdzie ma 2 neonki, jednego danio i nieskończoność gupików mogę brać? 🙂

    3. Rafał

      Zakładam że twój wujek kupił je w jakimś pierwszym lepszym zoologu.
      Jeżeli jest hodowcą to jak najbardziej, ale jak kupił je po prostu w sklepie, to nic nie zmieni że masz je od niego

    4. Lisukoksu

      są ze sklepu, ale cały czas się rozmnażają i są zdrowe, bo dopiero te pierwsze były ze sklepu, ale to są już chyba 20 pokolenia i są bardziej odporne

  11. MarceliAkwa

    Ok, ale jakie neony???
    Pewnie Innesa – ok, fajna ławicowa rybka dla początkujących.
    Co do kirysków – super, myślę, że w takiej grupce będą się dobrze czuły.
    Gupiki – dobry pomysł, akwa na pewno będzie bardzo kolorowe.
    A te ślimaki to jak wyglądają?
    Jak mówisz, że to chyba Helmety to to są Helmety albo Batmany.
    A poza tym sumik szklisty to rybka stadna, ławicowa, w naturze pływa w ławicach (nawet 100 i więcej osobników), więc jak chcesz trzymać jedną sztukę, minimum 8-10 a i tak to za małe akwa.
    Na przyszłość – najpierw poczytaj o zwierzakach, które chcesz zakupić.
    A NIEKTÓRZY sprzedawcy z zoologa są tacy, że dosłownie wszystko Ci wcisną po to, żeby zarobić.

    Odpowiedz
  12. Eva

    Witam. Przesiadamy się do 72l akwarium. Mamy 5 gupików i 2 kirysy pstre. Jakie inne kolorowe rybki polecacie i w jakich ilościach. Jestem po bitwach gupików, które wręcz się zagryzały i atakowały platynki na zabój. Akwaryści, którzy nam je sprzedali byli w szoku widząc filmiki. Proszę o pomoc w dobrze gatunków żyjących w przyaźni z innymi. Rozważamy neonki i jeszcze kilka gupików i kirysów. Ale to chyba za mało na możliwości takiego akwarium.
    Pozdrawiam i z góry dziękuję za pomoc.

    Odpowiedzi: 3
    Odpowiedz
    1. MarceliAkwa

      5 gupików – ok.
      Dokup jeszcze 6 kirysków i będzie ok, ewentualnie jakieś drobnoustki itp.
      Ale nie za dużo bo to dość mały litraż.
      Pozdro.

    2. -SpinoPolandYT

      Możesz dać platki nie które też są ciekawie ubarwione. No i jak kolega powiedział trochę więcej kirysków bo minimum to 8.

    3. Eva

      Dzięki. Dokupiłam kiryski i gupki oraz neonki i ślimaki chyba helmet. Miałam już 2 i super się spisują. Skusiłam się na jednego sumika szklistego. Czym okleić najlepiej tylną szybę. Różne wersje juz słyszałam nawet o folii z Castoramy.

  13. Natalia

    Czy można trzymać w jednym akwarium kilka odmian kolorystycznych gupika (np. niebieskie z czerwonymi)? Ich potomstwo będzie kolorowe czy odbarwione?

    Odpowiedzi: 1
    Odpowiedz
    1. Sky[KiedyśMichał]

      Zależy jaka samiczka się rozmnoży z jakim samcem

  14. Kamil

    Jak to jest w końcu z temperaturą? Raz pisze że 26 a raz że 18 stopni. Zrozumiałem to tak że mogą żyć w 18 stopniach, a więc nawet bez grzałki, ale do rozrodu potrzeba 26 stopni? Szukam jakichś łatwo rozmnażających się ryb do 100l akwarium. Co można tam wpuścić z gupikami? Myślałem nad 6 gupikami i 2 zbrojnikami na dno, do tego może stado neonków lub 6 kirysków. Doradzicie? Zależy mi na tym żeby choć jeden rodzaj ryby łatwo się rozmnażał w akwa, bez kotnika. Czy to możliwe?

    Odpowiedzi: 2
    Odpowiedz
    1. admin

      Zakresy temperatur przeważnie obejmują wartości w jakich ryby mogą przeżyć przez jakiś czas. Na przykład występowały w takich warunkach w środowisku naturalnym. Należy przy tym pamiętać, że w naturze w ciągu doby temperatura wody również się zmienia lub do zmian dochodzi sezonowo. W akwarium ryby nie powinny być trzymane stale w takich krańcowych temperaturach. Zazwyczaj optymalną temperaturę do hodowli lub rozrodu podajemy w treści artykułu. Gupiki mogą rozmnażać się w całym zakresie podanych temperatur, ale różna będzie przeżywalność narybku, przyrost czy stosunek płci.

    2. D

      Platki ,molinezje .
      Jak akwarium dorze zarosniete to czesc narybku powinna przezyc bez kotnika